دانش ‏آموزان بی انگیزه در مدرسه و راهبردهای افزایش انگیزش

همه‏ی ما از اهمیت انگیزه در زندگی آگاهی کامل داریم، با این حال بیش‏تر ما احساس می‏کنیم در زندگی به اندازه‏ی کافی دارای انگیزه نیستیم. انگیزه به ما کمک می‏کند تا احساس رضایت‏خاطر کنیم، درباره‏ی خودمان احساس مسئولیت نماییم و بر زندگی خود تسلط داشته باشیم.. بی‏انگیزگی در بین دانش‏آموزان این نگرانی را در والدین و معلمان به‏وجود می‏آورد که شاید آن‏ها نتوانند در مورد خود به درستی عمل کنند، به بیراهه بروند یا حتی زندگی خود را تلف کنند. موقعیت و شرایط محیط آموزشی از جمله عواملی است که با بی‏انگیزگی دانش‏آموزان ارتباط نزدیک دارد. معلم مهم‏ترین نقش را در مدرسه ایفا می‏کند و چگونگی عملکرد دانش‏آموز به رفتار معلم بستگی دارد. برای معلم انگیزه‏ی دانش‏آموز هم به‏عنوان هدف و هم به‏عنوان وسیله‏ی پیشرفت در سایر زمینه‏ها اهمیت بسیار بالایی دارد. لذا در این بحث به‏طور مختصر ابتدا با علائم دانش‏آموزان بی‏انگیزه و سپس به سبب‏شناسی و راهکارهای مناسب جهت بالا بردن انگیزه‏ی لازم در دانش‏آموزان خواهیم پرداخت.

نشانه های بی انگیزگی در دانش آموزان

– ناتمام گذاشتن کارها

– خودداری از انجام تکالیف

– عدم تلاش برای حل مشکل خود

– مشکل در تصمیم‏گیری

– انتظار کمک از دیگران

– بی‏توجهی و بی‏دقتی

– تمایل نداشتن به فعالیت های بدنی

– آوردن بهانه‏های متعدد برای انجام ندادن کارها

– داوطلب نشدن برای انجام کارها

– عاجز بودن در تنظیم فعالیت حال و آینده

– میل دائمی به قرار داشتن در حالت استراحت

– به سر بردن دائمی در رویا

– قدرت تمرکز فکری پایین

-تنبلی نمودن و از زیر باز مسئولیت، شانه خالی کردن

عوامل مختلفی که منجر به کاهش انگیزه در دانش‏آموزان می‏شود:

– عدم هماهنگی بین میزان تکالیف مدرسه با توانایی‏های دانش‏آموزان

– یکنواخت بودن محیط آموزشی با توجه به پیشرفت‏های عصر حاضر که می‏توان از وسایل کمک آموزشی مثل نوار ویدیو، سی‏دی، اینترنت و… استفاده کرد.

– عدم کنترل والدین نسبت به وضعیت تحصیلی فرزندانشان

– بی‏ارتباط بودن تکالیف با نیازهای روزمره

– مشکلات خانوادگی نظیر محول نمودن کارهای منزل به فرزندان از طرف والدین

– انجام کاری برای دریافت حقوق و ساعات غیر مدرسه برای کمک به وضعیت اقتصادی خانواده.

– تشویق نشدن برای انجام تکالیف منظم

– افسردگی‏های خفیف

– داشتن تجربیات و شکست‏های تلخ متعدد

– عدم برخورداری از تجربیات موفق

– در معرض شماتت و تنبیه بودن

– نقایص فیزیولوژیکی و بدنی

– وجود نابسامانی، مشاجرات لفظی و درگیری در خانواده

– طلاق در خانواده

– وابسته بودن به والدین و انجام کارهای کودک به‏وسیله‏ی آن‏ها

– محرومیت از امکانات اولیه

– داشتن بیماری شدید

راهبردهای افزایش انگیزه در دانش‏آموزان

– اطمینان از وضیعت جسمانی دانش‏آموز از نظر معاینه‏ی شنوایی و بینایی:

– ایجاد هماهنگی بین تکالیف مدرسه با توانایی دانش‏آموزان

– متنوع کردن محیط آموزشی با استفاده از وسایل کمک آموزشی مثل فیلم، عکس، ماکت و…

– دادن تکالیف مرتبط با نیازهای دانش‏آموزان

– توجه به حاصل فرایند کار و تلاش دانش‏آموز (عدم نمره محوری در کلاس)

– استفاده درست از کلمات و جملات توسط والدین و معلمان.

دانش‏آموزان بی‏انگیزه در مدرسه و راهبردهای افزایش انگیزش

والدین و معلمان گاهی از اوقات با سخنان به ظاهر ملایم و بی‏ضرر، موجب کاهش انگیزه در دانش‏آموز می‏شوند. آنان به دانش‏آموزی که در آستانه‏ی مردود شدن است می‏گویند: « ما می‏دانیم تو یک نابغه نیستی، توقع هم نداریم معجزه‏ای از تو ببینیم. فقط می‏خواهیم در حد توانایی‏ات درس بخوانی، اگر نمره‏ی قبولی بگیری ما راضی خواهیم بود.» این نوع گفتار، دیگر به دانش‏آموز این امکان را نمی‏دهد که برای رسیدن به درجات عالی آموزش تلاش کند؛ اگر هم نهایت کوشش خودش را هم به خرج بدهد، بیش از یک « قبولی» انتظاری دیگر از خود ندارد. پیامی که می‏تواند منجر به ایجاد انگیزه در فرد شود این است:

« ما انتظار داریم درس یاد بگیری و آدم تحصیل کرده‏ای بشوی. یادگیری یک امر تصادفی نیست، یادگیری مستلزم تلاش و عزمی راسخ است. ما چنین چیزی را از تو توقع داریم.»

– دادن خودمختاری و استقلال به دانش‏آموز در جاهایی که امکانش وجود دارد.

– تشویق‏های کلامی به شکل توصیفی، مثال: « رضا می‏بینم که عمل ضرب را خوب فهمیده‏ای.»

– نشاندن دانش‏آموز در جلوی کلاس یا در کنار هم‏کلاسی‏هایی که می‏توانند الگوی نقش مثبت برای او باشند، صدا زدن دانش‏آموز در کلاس در موارد متعدد، ارائه‏ی بازخورد در موارد متعدد، تقسیم تکالیف حجیم به بخش‏های کوچک‏تر

– کمک به والدین در درک واقع‏بینانه از توان یادگیری دانش‏آموز.

– دادن فرصت به دانش‏آموزان در بیان معلومات خود و آن‏چه خارج از کلاس از خانواده و دیگران آموخته‏اند.

بازدید: 1