بسمه تعالی
مقدمه
تاسیس بیمارستان های اعصاب وروان به قرون چهارم و پنجم هجری طبق اسنادتاریخی برمیگردد.بنا به نقل مورخین اولین بیمارستان تخصصی اعصاب و روان در شهرری وتوسط زکریای رازی به نام دارالمجانین تاسیس گردید.
بیمارستان اعصاب و روان سینا یکی از اولین بیمارستان های ایران دراین زمینه می باشد که نزدیک به ۱۰۰سال قدمت دارد.درآن زمان بیمارستان های تخصصی اعصاب و روان را معمولا در بیرون شهرها ودر جاهای خوش اب و هوا می ساختند تاسکوت و مناظر طبیعی کمک شایانی به درمان این بیماران نماید.
لذا بیمارستان سینا در بیرون شهرهمدان و در جای خوش آب و هوا ساخته شده است که به مرور زمان با گستردگی جغرافیایی شهر همدان امروزه در وسط شهرهمدان قرار دارد.این نوع بیمارستان ها کنترل و نگهداست بیماران روانی خطرناک و درمان کوتاه مدت بیماران غیرخطرناک و مقطعی رابه عهده دارند.
بیمارستان اموزشی درمانی فرشچیان یکی از بیمارستان ها وابسته به دانشگاه علوم پزشکی همدان می باشد که براساس نیاز های منطقه دارای بخش ها:عفونی –چشم پزشکی-روانپزشکی-مسمومیت-داخلی-نورولوژی وپوست می باشد.
این بیمارستان الویت خودرا به جهت سطح سلامت افراد جامعه –مراقبت ودرمان بیماران-توانبخشی افراد سالمند وارائه ی خدمات آموزشی به دانشجویان ئانشگاه علوم پزشکی قرار داده است.
واما نقش مددکاری در بیمارستان فرشچیان به چنددسته تقسیم میشود که در ادامه به طور کامل توضیح داده می شود.
۱-اقدامات در امور سرپایی
۲-اقدامات هنگاهم بستری
۳-اقدامات در زمان بستری بیمار
۴-ویزیت روزانه ی بیماران بستری در بخشها
۵-ارائه مشاوره
۶-اقدامات هنگام ترخیص
۷-اقدامات پس از ترخیص
۸-جلب مشارکت مردمی
تمام بیماران می توانند مورد مددکاری باشند اعم از:دختران فراری-زنان آسیب دیده-کارتون خواب ها-وکسانی که بضاعت مالی ندارند.
ارائه ی تمام آمار-اطلاعات-تمامی تخفیفات داده شده-به بیمارستان و معاونت درمان از جمله وظایف مددکاری بیمارستان است.
تاریخچه بیمارستان فرشچیان ( روانپزشکی سینا )
این مرکز در سال ۱۳۰۲ و تحت سرپرستی شهرداری همدان فقط برای پذیرش بیماران روانپزشکی تاسیس گردید و جزء یکی از اولین بیمارستانهای اختصاصی روانپزشکی کشور می باشد . از سال ۱۳۲۴ با حضور وقبول مسئولیت اداره بیمارستان توسط پزشکی علاقمند در حوزه کاری روانپزشکی بنای بیمارستان مورد مرمت و توسعه قرار گرفت ودر سال ۱۳۳۵ طبق موافقت نامه ای بین وزارت کشور و وزارت بهداری مسئولیت بیمارستان به وزارت بهداری واگذار شد ودر آن سالها بود که رسماً به مرکز روانپزشکی بوعلی تغییر نام یافت .
این مرکز با توجه به قدمت ساختمانهای آن با طول عمر بیش از نیم قرن تا حدود سالهای ۱۳۵۰ به کار خود ادامه داد تا اینکه زمینی همجوار بیمارستان با وسعت ۳۱۰۰۰ متر مربع خریداری واز سال ۱۳۵۲ عملیات ساخت با زیر بنای حدود ۱۶۰۰۰ متر مربع در دوطبقه با پیش بینی ۵-۴ بخش روانپزشکی با ظرفیت ۲۰۰ تخت وسایر قسمتها نظیر کاردرمانی ،روانشناسی ،گفتار درمانی واداری آغاز ودر سال ۱۳۶۴ اتمام و مورد بهره برداری قرار گرفت.
در سال ۱۳۶۸ بر اساس تصمیمات متخذه سازمان منطقه ای بهداری همدان همسو با تصمیمات وزارت بهداشت مبنی بر وجود بخشهای روانپزشکی دربیمارستان عمومی جهت تغییر نگرش مردم ، این مرکز از حالت اختصاصی خارج وتحت عنوان بیمارستان سینا با حفظ موجودیت بخشهای روانپزشکی واضافه شدن بخشهای دیگر به یک بیمارستان عمومی تبدیل شد .
در سال ۱۳۸۳ به همت خیری والامقام بنام حاج محمد علی فرشچیان با تخریب بیمارستان قدیم روانپزشکی وانضمام فضا های دیگر از جمله نقلیه دانشگاه علوم پزشکی همدان عملیات ساخت بیمارستان جدید در فضای بالغ بر ۲۱۰۰۰ متر مربع وزیر بنای ۱۱۰۰۰ متر مربع آغاز ودر اردیبهشت سال ۱۳۸۶ افتتاح گردید و به پاس خدمات این خیر محترم در این سال بیمارستان سینا به بیمارستان فرشچیان تغییر نام یافت .
در سال ۱۳۸۷ با پیگیرهای مستمر مسئولین این مرکز بخش اتاق عمل با ظرفیت ۳ اتاق عمل و واحد های جنبی ساخته و افتتاح گردید
هم اکنون این مرکز با ۱۲ بخش درمانی شامل : ( بخشهای روانپزشکی زنان و مردان ، بخش نرولوژی ، بخش ICU ، بخش عفونی ، بخش مسمومین ، بخش جراحی عمومی ، بخش جراحی چشم پزشکی ، بخش اورژانس ، بخش پوست ) و واحدهای پاراکلینیکی شامل : رادیولوژی ، CT scan ، آزمایشکاه ، سونوگرافی ، نوار مغز ، نوار عضله ، آندسکوپی ، گفتار درمانی ، ECT ، اسپیرومتری ، پاتولوژی و روانشناسی به حیات خود ادامه میدهد .
با توجه به مدارک به دست آمده بیمارستان روانی همدان از سال ۱۳۰۴ بعنوان تیمارستان غرب در همدان فعالیت داشته ، در ساختمان مجاور آرامگاه بوعلی تنها به نگهداری بیماران عقب مانده و بدون مکان اکتفا می نمود که آمار و گزارشات دقیقی در دست نمی باشد .
در سال ۱۳۲۴ با ساخت ساختمان جدید در خیابان فلاحت قدیم شروع به فعالیت نموده که از پنج استان مجاور ( لرستان ، کردستان ، کرمانشاه ، خوزستان و ایلام ) بیمار روانی پذیرفته و با تعداد ۸۵ نفر پرسنل و یک روانپزشک به تعداد کثیری بیمار سرویس دهی می نمود ، در سال ۱۳۶۷ با ساختمان بیمارستان سینا و تفکیک بیماران مزمن و حاد بصورت فعال با داشتن پنج روانپزشک و افراد مجرب گروه روانپزشکی ، روانشناسی ، کاردرمانی و گفتار درمانی بطور درمانی ـ آموزشی فعالیت می نمود . تا اینکه با ورود بنیاد فرشچیان به شهر همدان و با عنایت پروردگار ، بیمارستان ۲۰۰ تختخوابی روانپزشکی در کوتاهترین زمان ممکن (حداکثر ۲٫۵ سال ) در سال ۱۳۸۶ ساخته شد .
این مرکز دارای : چهار بخش روانپزشکی ( دو بخش روانپزشکی زنان ۱و۲ ـ دو بخش روانپزشکی مردان ۱و۲ ) دو کتابخانه ( کتابخانه پرسنل و کتابخانه جهت استفاده بیماران ) ، مرکز کار درمانی با تجهیزات کامل ) ، درمانگاه روانپزشکی ، داروخانه ، اتاق شوک با تجهیزات کامل و ریکاوری ، سالن کنفرانس و همایش ، کلاس جهت MORNIG و آموزش اینترنها و رزیدنتها ، مرکز تحقیقات ، مرکز مشاوره و روانشناسی ، اتاق ملاقات برای بیماران با همراهان و ملاقات کنندگانشان در خارج از بخش ، سلف سرویس و آشپزخانه کامل و مجهز جهت پرسنل ، رختشویخانه و تاسیسات می باشد هم چنین این مرکز با داشتن روانپزشک ، رزیدنت روانپزشکی ، روان پرستاران ، کاردرمانگر ، پرستار ، روانشناسان مجرب و توانمند و با ارائه خدمات آموزشی درمانیس و تشخیص روانپزشکی مورد ناز مردم منطقه ، در کشور منحصر به فرد است .

چارت سازمانی موسسه :
رئیس بیمارستان: دکتر محمد رضا افخمی
مدرک تحصیلی : متخصص روانپزشکی
پست سازمانی: متخصص روانپزشکی
رئیس بیمارستان توسط ریاست دانشگاه برگزیده می شود
مدیر بیمارستان : دکتر جواد جوزی
مدرک تحصیلی :دکتری
پست سازمانی : مدیریت بیمارستان

مسئول امور اداری : سعید فامیل محمدیان
مدرک تحصیلی :کارشناسی آمار و مدارک پزشکی
پست سازمانی : مسئول مدارک پزشکی

مسئول امور مالی : جواد تسلیمی
مدرک تحصیلی : لیسانس علوم اجتمائی
پست سازمانی : مددکار

مدیر دفتر پرستاری : حسن کاظمیان
مدرک تحصیلی :کارشناسی ارشد پرستاری

آدرس بیمارستان :

چهار راه پاستور – بیمارستان فرشچیان ( سینا )

ساختار فیزیکی بیمارستان :
مرکز دارای مساحت۱۴۰۰۰هزار مترمربع ودر دو طبقه می¬باشد که طبقه اول، درمانگاه – مددکاری – بایگانی – ترخیص-نوار مغزی – اتاق عمل سرپائی پوست – بخش پوست – اتاق اساتید – کتابخانه – واحد آموزش – واحد انفورماتیک – آزمایشگاه پاتولوژی – بخش چشم بصیر و سالن اجتماعات .
طبقه همکف: : اورژانس – بخش چشم – بخش مسمومیت – اتاق عمل – مهد کودک – رادیولوژی – سونوگرافی – بخش عفونی – بخش ای سی یو – بخش نورولوژی – داروخانه – مدیر پرستاری و دفتر پرستاری واقع شده است .
با توجه به وسعت زیاد بیمارستان دراین قسمت به شرح و معرفی بخش روانپزشکی ۲ می پردازیم که شامل : فضای فیزیکی – تعداد پزشکان و رزیدنتها – کادر غیر درمان – شرح وظائف کادر درمان – تعداد بیماران و مشکلات آنها می باشد .
فضای فیزیکی :
بخش دارای دو ایستگاه پرستاری می باشد که از طریق اتاق داروئی به هم متصل می شود بدین ترتیب بخش از دو قسمت متقارن تشکیل شده است ، سمت راست شامل اتاق CPR و یا درمان با تجهیزات کامل . اتاق سرپرستار ( که از آن بعنوان اتاق ویزیت در شیفتهای صبح و غیر تعطیل استفاده می شود ) اتاق استراحت پرسنل ( که مجهز به دو تختخواب – یخجال – میز ناهار خوری با صندلی – سماور و یک روشوئی می باشد ) اتاق روز ( که دارای تلویزیون مجهز به نیمکت جهت تماشای برنامه های تلویزیون برای بیماران می باشد ) راهرو اتاق بیماران که دارای چهار اتاق می باشد ( اتاق های شماره ۳-۲-۱ هفت تختخوابه و اتاق شماره ۴ چهار تختخوابه می باشد ).
اتاق ایزوله ( اتاق بیماران تحریکی ) که دارای دو تخت می باشد در انتهای راهرو سرویس بهداشتی بیماران ، حمام ، آرایشگاه و دو تی شویی را خواهیم داشت در انتهای راهرو چند تا صندلی وجود دارد که بعنوان اتاق سیگار از آن استفاده می شود.
سمت چپ بخش به ترتیب شامل : لنژری که محل نگهداری لباس های تمیز وپتو- بالش – ملحفه تمیز ومحل نگهداری بین BIN البسه کثیف بیماران ((پار چه ای زرد رنگ)) می باشد انبارمحل نگهداری لوازم مورد نیاز بخش اعم از لوازم التحریر – تجهیزات پزشکی مانند رول ECG و … میباشد اتاق روانشناسان که بعنوان اتاق ویزیت در شیفتهای صبح و تعطیل استفاده می شود . رختکن پرسنل که مجهز به حمام و سرویس بهداشتی جهت پرسنل می باشد . کلاس درس جهت آموزش دانشجویان پرستاری – روانپزشکی و روانشناسی می باشد . و راهروئی که مجهز به حمام و سرویس بهداشتی جهت پرسنل می باشد . کلاس درس جهت آموزش دانشجویان پرستاری – روانپزشکی و روانشناسی می باشد. و راهروئی که دارای چهار اتاق می باشد اتاق های شماره ۵-۶-۷ هفت تختخوابه و اتاق شماره ۸ چهار تختخوابه می باشد. در انتهای راهرو حمام و سرویس بهداشتی جهت بیماران را خواهیم دید.
بخش روانپزشکی مردان ۲ دارای یک سالن غذا خوری بزرگ با ظرفیت ۵۰ نفر می باشد که بین دو قسمت بخش مشترک و از هر دو سمت مشترک می باشد همچنین دارای یک حیاط بزرگ جهت گردش بیماران و سیگار کشیدن و یا ورزش کردن آنها می باشد که کاملاً محصور شده و امکان متواری شدن بیماران وجود ندارد .
لازم به ذکر است که به غیر از درب ورودی اصلی بخش دو درب خروجی اضطراری وجود دارد که یکی در انتهای بخش می باشد و به حیاط اصلی بیمارستان منتهی می شود و دیگری در ابتدای بخش در اتاق CPR یا درمان می باشد که به راهروی اصلی ساختمان بیمارستان روانپزشکی منتهی می شود که در هنگام بحران و حوادث ناخواسته مثل آتش سوزی و … قابل استفاده می باشد .
پرسنل درمانی و غیر درمانی :
در حال حاضر این مرکز دارای ۹ روانپزشک – ۱۹ رزیدنت – به تناسب ورودی دانشجویان پزشکی بین ۷-۴ اینترن – ۶ روانشناس – ۳ کار درمانگر – ۲ مددکار – یک مسئول EEG- TMS یک مسئول شوک درمانی که با بخش های روانپزشکی همکاری دارند که این افراد بر اساس برنامه ریزی از پیش انجام شده با شرح وظائف مشخص بصورت شبانه روزی کوشش می نمایند تا در راستای رسیدگی به امور درمان بیماران (مددجویان ) نهایت بهره وری و کارائی را داشته باشند.
پرسنل درمانی بخش نامبرده شامل : ۹ پرستار – ۳ بهیار – ۷ بیمار بر یا کمک بهیار
و پرسنل غیر درمانی شامل : ۱ منشی و ۳ خدمات می باشد

وظائف هر رده شغلی به اختصار :
روانشناس:
۱-کمک به روانپزشک در زمینه روان سنجی و تهیه شناسنامه روانی افراد و تعیین شغل برای آنها با توجه به استعداد آنها
۲-انجام روان درمانی برای گروه هدف
۳-انجام گروه درمانی جهت حل مشکلات روحی و روانی گروههای مورد نظر
۴- انجام مشاورات فردی و خانوادگی به منظور مرتفع شدن استرس و فشار های روحی و روانی ایشان
۵- انجام آزمونهای شخصیت ، هوش و … در راستای کمک به تشخیص های روانپزشکی
۶- ویزیت دوره ای بیماران روانی بستری
کاردرمانگر :
۱-ارزشیابی حرفه ای برای بیماران روانی و جسمی و تعیین هدف متناسب برای ایشان در حد امکان
۲-شرکت و همکاری در تیم درمانی توانبخشی جهت رسیدن به هدف درمانی بیمار
۳- تلاش برای انجام اقدامات لازم آموزشی و درمانی جهت خودکفا نمودن بیماران روانپزشکی
۴- تعیین و انجام برنامه درمانی لازم ، تقویت روحیه بیمار
مددکار :
۱-ارجاع و راهنمائی مددجویان نیازمند ،در جهت استفاده از منابع جامعه بخصوص بیمه های همگانی و افراد حرفه ای متناسب با نوع مشکل
۲-شناسائی افراد نیازمند و ارائه حمایتهای لازم به آنها در محدوده اختیارات سازمانی
۳-هماهنگی در خصوص اعزام بیماران که جهت بازگشت به منزل خود دچار مشکل هستند
۴-شناسائی و پیگیری مسائل و مشکلات بیمارانی که بصورت مجهول الهویه – فاقد همراه یا از طریق مراجع قضائی اعزام می شوند .
۵- تشویق نیکوکاران و خیرین و کارفرمایان به کمک های نقدی و غیر نقدی به بیماران و بیمارستان ، ایجاد انگیزه در خصوص همکاری های بهداشتی – درمانی .
پرستار:
علاوه بر وظایف عمومی وظایف تخصصی پرستار در بخش روان با تکیه بر رعایت منشور حقوق مددجو
و مبتنی بر فرایند پرستاری و استاندارد های مراقبتی به شرح زیر می باشد :
۱- پذیرش مددجو:
۲- جمع آوری اطلاعات در رابطه با وضعیت بهداشتی ( جسمی – روانی –اجتماعی ومعنوی )
با استفاده از تکنیک مشاهده ومصاحبه ومعاینه وضعیت فیزیکی وروانی بر اساس ابزارها و مقیاس ها
بااستاندارد از مدد جو وخانواده و سایر منابع
تجزیه وتحلیل اطلاعات وطبقه بندی آنها براساس معیارهای استاندارد
۳- تعیین و تشخیص مشکلات مدد جو مبتنی بر تشخیص های پرستاری
۴- طراحی و برنامه ریزی به منظور اجرای مراقبت های پرستاری بر اساس الویت های تشخیصی مددجو
۵- مشاوره به مددجو وخانواده در مورد تمام مسایل مرتبط به مددجوی ، درمان و مراقبت و توانبخشی آن
۶-
۷-
۸- دارو درمانی:
۹- هماهنگی و آماده کردن مدد جوجهت ECT با نظر پزشک
۱۰- انجام مراقبت های پرستاری ازمددجو قبل ،حین و بعد از انجام ECT
۱۱- ثبت گزارشات ضروری (در پرونده بالینی بیماران )

بهیار :
۱٫ کمک در امر پذیرش،ترخیص و انتقال مددجویان به /از مرکز بهداشتی درمانی و انتقال بیمار از بخش به بخش
۲٫ تامین نیاز های اولیه مددجو شامل :تامین بهداشت پوست ومو – بهداشت دهان و دندان
۳٫ تامین نیازهای تغذیه ای و دفعی مددجو
۴٫ کنترل علایم حیاتی ، جذب و دفع مایعات و ثبت در پرونده
۵٫ گرفتن نمونه های آزمایشگاهی
۶٫ گزارش و ثبت مراقبت های انجام شده بطورکامل از بیماران در پرونده بالینی بیماران
۷٫ پذیرش و آماده سازی مددجوجهت ترخیص وانتقال
۸٫ چیدن و اماده نمودن داروها
۹٫ حفظ امنیت بیمار در رابطه با پیشگیری از بروز حوادث احتمالی
۱۰٫
کمک بهیار – بیماربر :
۱- کمک وهمراهی در آماده نمودن بیمار برای انتقال به اتاق عمل رادیولوزی و سایر قسمت های
۲- تحت نظارت پرستار
۳- کمک وهمراهی جهت انجام مشاوره ،آزمایشات رادیوگرافی ها …… در خارج از مرکز
۴- کمک وهمراهی کارکنان پرستاری در چرخش بیمار در تخت ، پایین آمدن ازتخت ، رفتن ، به کار بردن چوب زیر بغل ، عصا صندلی چرخدار وبرانکارد تحت نظارت پرستار
۵- بردن پرونده ، برگه های عکس برداری ،آزمایشات ……. از بخش ها به رادیولوژی و سایر قسمت ها به تنهایی در معیت بیمارانی که قادربه را ه رفتن می باشند
۶- نقل و انتقا ل سفارشات از داروخانه ،انبار ……..به بخش
۷- حفظ نگهداری وایمنی بیمار در هنگام نقل و انتقال
۸- تعویض ملحفه های تخت بیمار و مرتب کردن تخت بیماران و اسکراپ روزانه لاکر (میز جلوی تخت بیماران ) در هر هر شیفت

منشی :
۱- تکمیل روزانه کلیه فرمها و اوراق پرونده با مشخصات بیمار
۲- پیگیری دریافت آزمایشات ،مشاوره ها ……،از داخل یا خارج مرکز
۳- کنترل برگ خروج بیماران در موقع ترخیص
۴- انجام امور اداری مربوط به پذیرش ، بستری و ترخیص بیماران
۵- پاسخ به تلفن ها ، دریافت و رساندن پیغام به پزشکان ، کادر پرستاری ، کارکنان وبیماران
۶- فرستادن اوراق مشاوره پزشکی واوراق مختلف به بخش ها ودفتر پرستاری

خدمات :
۱- تحویل وتحول بخش از نظر نظافت در هر شیفت
۲- آگاهی ازاهمیت جداسازی زباله های عفونی وغیر عفونی واجرایی نمودن آن
۳- انتقال صحیح زباله ها به صورت تفکیک شده ( عفونی و غیرعفونی )
۴- نظافت واسکراب کلیه اتاق ها ،کف راهرو، دیوارها ، پنجره ها ، سرویس های بهداشتی و ……. در هر شیفت
۵- جابجایی وسایل مورد نیاز در بخش ، بردن ست جهت استریل وبرگرداندن ست های استریل شده از CSR
۶- داشتن آگاهی از شرح وظایف و نیز نحوه استفاده از مواد پاک کننده ، شوینده و ضدعفونی کننده های
موجود در بیمارستان .

تعداد تختهای بستری در این بخش ۵۰تخت می باشد که ضریب اشغال تخت بین ۸۵ تا ۱۰۰ درصد می باشد .
مددجویان با تشخیص های پزشکی وپرستاری متعدد ومتفاوتی بستری می گردند
ازقبیل : اختلالات خلقی ( افسردگی –دو قطبی نوع یک –دو )-اسکیزوفرنیا –اسکیزوافکتیو
–اختلالات شخصیتی ( مرزی و ضد اجتماعی )
اختلالات اضطرابی (فوبیا –وسواس فکری – عملی و…….) اعتیاد – دمانس و …….که بیشتر
این مددجویان از خانواده های روستایی با تحصیلات پایین ودرآمد کم میباشند .
پیشنهادات :
برای بالا رفتن رضایت مندی مدد جویان وهمراهان بستری در بخش روانپزشکی فراهم آوردن
امکانات رفاهی یا تغییر در قوانین وساختار پرسنلی نیاز می باشد که شامل :
۱- جذب نیروی انسانی پر تجربه وکارآمد جهت برقراری نظم و ارتباط با بیمار
۲- بالا بردن مهارتهای ارتباطی پرسنل جهت برقراری ارتباط موثر با بیمار
۳- بهبود تهویه بخش
۴- بهبود سیستم سرمایش وگرمایشی
۵- وجود امکانات رفاهی و کار درمانی در ساعات غیر اداری وروزهای تعطیل
۶- سیستم حمایتی جهت ارجاع بیماران به درب منزل

نقش مددکاری اجتماعی در بیمارستان ها و مراکز درمانی

مددکاری اجتماعی حرفه ای انسان دوستانه است که در فرهنگ های ملل مختلف سابقه ای دیرین در تاریخ بشریت دارد. در طول تاریخ هر جا که ناتوان و پریشان حالی وجود داشته ، انسانها با طبعی به بلندای روح خداوندی ، که در هر انسانی دمیده شده ، یافت شده اند که مرحمی بر آلام دردمندان باشند . هریک از ما در اطراف خود انسانهایی را می یابیم که تنها بر اساس حس انسان‌دوستی به یاری نوع دوستان خود می‌شتابند.

شرح وظایف مددکار در بیمارستان :

• اقدامات در امور سرپایی

• اقدامات هنگام بستری

• اقدامات در زمان بستری بیمار

• ویزیت روزانه بیماران بستری در بخشها

• ارائه مشاوره
• اقدامات هنگام ترخیص بیماران
• اقدامات پس از ترخیص بیمار
• جلب مشارکت مردمی

اقدامات در امور سرپایی
۱٫ هماهنگی با پذیرش و پزشکان در ارتباط با معرفی بیماران سرپایی با توجه به مشکل درمانی و اجتماعی و تشخیص نوع بیماری آنها .
۲٫ تماس با موسسات درمانی – بهداشتی، آموزشی – اجتماعی در رابطه با مشکلات بیماران سرپائی
۳٫ تشخیص و شناسایی بیماران نیازمند و کمک در زمینه هزینه درمان
۴٫ راهنمایی جهت اخذ بیمه و سایر موارد
اقدامات هنگام بستری :
۱. راهنمایی جهت استفاده از بیمه
۲. ارائه معرفی نامه در صورت نیاز
۳. معرفی بیمار و همراهیان وی به مددکار مربوطه
۴. راهنمایی جهت اخذ معرفی‌نامه های مورد نیاز
۵. ایجاد آرامش در بیماران اورژانس و همراهان وی
۶. بررسی نیازهای بیمار در هنگام بستری و سایر موارد

اقدامات در زمان بستری بیمار :
۱. شناسایی بیماران نیازمند از طریق مصاحبه، مطالعه و در صورت نیاز بازدید منزل
۲. ارائه مشاوره مددکاری اجتماعی به بیماران
۳. جمع آوری مدارک جهت بیمه بیماران فاقد مدارک و زائرین و …
۴. انجام اقدامات لازم در مورد نوزادان ، بیماران روانی و افراد مجهول الهویه و فاقد سرپرست و رها شده
۵. پیگیری امور متهمین اعزامی از پاسگاه ، زندان، سربازان و مددجویان بهزیستی
۶. هماهنگی لازم جهت تهیه داروهای خارج از تعهد بیمه و لوازم پزشکی مصرفی برای بیماران بی
بضاعت و در راه مانده
۷. هماهنگی و اقدامات لازم جهت امور بیماران مهاجر خارجی و هماهنگی با سازمانهای مربوطه.
۸. بررسی نیازهای بیمار در طول بستری و سایر موارد

ویزیت روزانه بیماران بستری در بخشها:
۱. انجام مصاحبه با بیماران
۲. بررسی وضعیت بیمه بیماران
۳. مشورت با کادر درمانی ( پزشکان و…. ) به منظور حل مشکلات بیمار
۴. شناسایی بیماران نیازمند
۵. تقویت روحیه بیماران
۶. برقراری ارتباط موثربا بیمار و همراهان وی

ارائه مشاوره :
۱. مشاوره با بیمار و خانواده وی و بازدید از منازل آنها در جهت حل مشکلات بیمار
۲. تلاش برای تقویت روحیه بیمارانی که نیاز به عمل جراحی یا قطع عضو دارند .
۳. شناسایی بیماران نیازمند و کمک در پرداخت هزینه درمان آنها
۴. تشکیل پرونده اجتماعی جهت بیماران خاص و نیازمند
۵. تلاش و فعالیت در زمینه قادر سازی و بازتوانی مددجویان در بازگشت به اجتماع
۶. تلاش برای بازگردانی بیماران طرد شده از کانون خانواده
۷. انجام مشاوره و درمان اجتماعی و خانوادگی با مددجویان در زمینه های مختلف نظیر خودکشی و خودسوزی و …
۸. راهنمایی و مشاوره برای مصدومین حوادث ترافیکی ، نزاع و حوادث در محل کار
۹. مشاوره برای موارد کودک آزاری ، همسر آزاری و …
۱۰. مشاوره برای ادامه درمان و سایر موارد

اقدامات هنگام ترخیص بیماران :
۱. تلاش برای تائید بیمه بیماران
۲. کمک به بیماران نیازمند جهت هزینه درمان
۳. هماهنگی لازم جهت انتقال بیمارانی که به درمانهای خاص نیاز دارند
۴. تلاش جهت پذیرش و نگهداری بیماران در مراکز خاص ، معتادین ، مجهول الهویه و بیماران مبتلا به ایدز
۵. اخذ معرفی‌نامه از سازمانها و موسسات خیریه جهت تقبل هزینه
۶. هماهنگی لازم جهت دفن فوتی های مجهول‌الهویه و بلاصاحب و سایر موارد
اقدامات پس از ترخیص بیمار :
۱. پیگیری اقدامات درمانی لازم پس از ترخیص
۲. ایجاد اشتغال برای مددجویان
۳. معرفی به مراکز ترک اعتیاد در صورت لزوم
۴. کمک به تهیه ملزومات مورد نیاز
۵. ادامه مشاوره تا رفع مشکل
۶. انجام بازدید منزل به طور مستمر به منظورپیگیری درمان بیمار و ارائه مشاوره‌های لازم
۷. کمک به ایجاد اشتغال برای مددجویان
جلب مشارکت مردمی :
۱. شناسایی افراد خیر تشکیل گروه نیکوکاران و خیرین و استفاده از کمکهای آنان
۲. برنامه ریزی در جهت جلب مشارکتهای مردمی به بیماران نیازمند. ۳- برگزاری جلسات مستمر با خیرین. ۴- قدردانی از خیرین.

و اما منشور اخلاقی (سوگندنامه) مددکاری اجتماعی
«به نام خدا»
من به عنوان یک مددکار اجتماعی تعلیم یافته¬ی حرفه¬ای، پیمان می¬بندم که روابط حرفه¬ای خویش را بر طبق منشور اخلاقی مددکاری اجتماعی تنظیم و اجرا کنم و بدینوسیله، رضایت درونی و ایمان
من نخستین تعهد و پیمان خویش را خدمت راستین به افراد، گروه¬ها و جامعه می¬دانم، خدمتی که جهد در بهبود و پیشرفت شرایط اجتماعی را نیز شامل می¬گردد.
من مسئولیت خدمتی را که به انجام دادنش مفتخرم با آغوش باز می¬پذیرم.
من مسئولیت حرفه¬ای خویش را بر علایق شخصی ترجیح می¬دهم و می¬کوشم که منافع شخصی را فدای مصالح عمومی کنم.
من تعهد می¬کنم در پنهان داشتن اسرار مردم از گزند نامحرمان کوشا باشم و اصل رازداری حرفه¬ای را که از اصول مهم مددکاری اجتماعی است با آغوش باز می¬پذیرم.
من به موازین علمی، یافته¬ها و عقاید صاحب نظران با دیده¬ی احترام می¬نگرم و طریق منطق را برای بیان و تعبیر آن¬ها بر می¬گزینم.
من به اصول حرفه¬ای مددکاری اجتماعی اعتقاد کامل دارم و اعمال و رفتار خود را بر مبنای علم، تجربه و مهارت¬های مددکاری اجتماعی بنیان می¬نهم.
من مسئولیت و وظیفه¬ی حرفه¬ای خود می¬دانم که عقاید و یافته¬های علمی و حرفه¬ای خویش را به خاطر پیشرفت برنامه¬های بهزیستی انسان¬ها و گسترش خدمات اجتماعی، در اختیار بشریت قرار دهم و حمایتم را از این طرح¬ها اعلام می¬دارم.
من تعهد می¬کنم که در حفظ و حمایت جامعه بکوشم و در جلوگیری از اعمال ناپسند و غیر اخلاقی افراد یا سازمان¬هایی که ناروا در فعالیت¬های بهزیستی اجتماعی شرکت دارند کوشا باشم.
من آمادگی خویش را برای تقدیم خدمت لازم حرفه¬ای در هنگام رویدادهای ناگهانی و حوادث غیر منتظره¬ی عمومی اعلام می¬دارم.
من بین گفتار و کردار خویش به عنوان یک فرد اجتماع، و بین گفتار و کردار حرفه¬ای خود به عنوان نماینده¬ی یک مؤسسه در جامعه، فرق قائلم و با وضوح و صراحت شایسته این دو را از یکدیگر تشخیص وتمیز می¬دهم.
من از این اصل که هر حرفه¬ای لازمه¬اش تعلیم و تربیت حرفه¬ای است پشتیبانی می¬کنم.
من عهد می¬بندم که به ایجاد و حفظ شرایط لازم که در مؤسسه¬های مختلف مددکاران اجتماعی را قادر می¬سازد تا به مفاد این منشور اخلاقی عمل کنند، کمک کنم.
من تعهد می¬کنم که در داوری¬های حرفه¬ای، خواست¬ها و عواطف خویشتن را معیار سنجش قرار ندهم، سعی می¬کنم که احساسات انسان¬ها را درک کنم، از احساسات، تعصبات و پیش داوری¬های شخصی دوری گزینم تا بدینوسیله به تجلی و کشف واقعیت¬ها کمک کرده باشم.
من برای تحقق بخشیدن به هدف¬های این منشور، تعصبات و پیمان¬های خویش را با توجه به حق تقدم موردها، آن طور که هر موقعیت ایجاب می¬کند انجام می¬دهم، اصول مددکاری اجتماعی را در نظر می¬گیرم و برای انجام دادن خدمت، راهی را بر می¬گزینم که با روح و مفاد این منشور اخلاقی وفق دهد.

انتقادات
– دست مددکاران بسته است.
مطابق قوانین فعلی حضور مددکار اجتماعی در بیمارستان ها الزامی است و بیمارستان ها باید از خدمات این مددکاران برای کمک به بیماران بهره ببرند.این مددکاران وظایف مختلفی دارند واز ارائه مشاوره های روانی-اجتماعی به بیمار تا کمک به حل مشکلات بیمار بستری شده در مراکز درمانی در زمره وظایف آنها قرارمی گیرد.کمک برای تسهیل فرآیند پذیرش وترخیص بیمار،ارتباط با پزشک برای رفع مشکلات درمانی بیماران وحتی آگاهی دادن به بیمار تااز حقوق قانونی اش دربیمارستان ها آگاه باشدازدیگر مسئولیت های این گروه از مددکاران است.اما عمده وظیفه مددکاران بیمارستانی که شایدخیلی از مردم و بیماران هم بیشتر باهمین وظایف آن هارا بشناسند شناسایی بیماران نیازمند و کمک مالی به آن ها است.این گروه ازمددکاران موظفند بیماران نیازمندرا درمراکز درمانی شناسایی کنند وبرای تهیه دارو ودرمان این گروه از بیماران را مورد حمایت مالی قرار دهند امامددکاران بیمارستانی برای انجام وظیفه خود باچالش های متعددی روبرو هستند باوجود همین مشکلات بیمارستان ها می توانند درمواقع لزوم از توانایی های یک مددکار اجتماعی بهره های فراوانی ببرند.مددکاران اجتماعی آشنایی کامل با بیمارستان دارند ومی توانند بیماران را به بخش های مختلف راهنمایی کنند.اما متاسفانه دست مددکاران اجتماعی درامور بیمارستانی باز نیست و مدیریت بیمارستان اغلب متوجه نقش مهم مددکاران اجتماعی نیست.مددکار اجتماعی حتی می تواند نقش رابط با دیگر بیمارستان هارا نیز عهده دار شودتا هنگام وقوع یک حادثه برای بیمار درصورت نداشتن تخت خالی بسرعت بتواندبیمار را به یک بیمارستان دیگر راهنمایی کند اما حتی به رغم نیاز شدید اورژانس های بیمارستانی به مددکاران اجتماعی اکنون مددکاران به صورت مستقر دراورژانس ها فعالیت ندارند.البته دلیل آن نیز تا حدودی واضح است زیرا هم اکنون بیمارستان های دولتی باکسری بودجه روبرو هستند ومطابق اطلاعیه های وزارت بهداشت حتی بسیاری ازاین بیمارستان ها برای تهیه دارو هم مشکل مالی دارند وبااین حال نمی توان انتظار داشت بیمارستان های دولتی بتوانند برای کمک مالی به بیماران نیازمند اقدام درخوری انجام دهند واز کمک مددکاران اجتماعی بهره ببرند.
این مشکل باعث شده تعداد مددکاران در بیمارستان ها هم کاهش پیدا کند وتعداد پست های کاری برای مددکاران اجتماعی در یک بیمارستان کمتر ازحد استاندارد است به طوری که یک بیمارستان تخصصی ممکن است فقط دو مددکار اجتماعی داشته باشد.

۱-کمبود نیروی انسانی
کمبود نیروی انسانی به علت کمبود منابع مالی ونبود مجوز جذب نیروی کار کافی ازطرف واحد نیروی انسانی بیمارستان ها یکی از مشکلات بزرگ نبودن مددکار اجتماعی دربخش های مختلف بیمارستان می باشد.بطوریکه درچارت سازمانی بیمارستان ها اصولا هربخش باید دارای مددکار مرتبط باآن بخش و وجود یک روانشناس به عنوان همکار مددکار لازم است.

۲-پیگیری پرونده های ناقص
این امر جز وظایف محوله واحد ترخیص وامور مالی بیمارستان ها می باشد.ولی این کارهم به علت نبو تخصص کافی دراین واحدها وهمچنین نیروی کافی متاسفانه به مددکاری محول شده است.

۳-عدم رسیدگی به مددجویان بعد از ترخیص
متاسفانه قانون بیمارستان به پرسنل مددکاری این اجازه قانونی را نمی دهند که مددکاران بعد ازترخیص بیماران به منازل آن ها مراجعه نمایند.بلکه قانون این کار برعهده ی بهزیستی و سازمانهای حمایتی گذاشته شده است.ومتاسفانه به این پرسنل هم به علت بی اطلاعی از وضعیت بیماری و روند درمانی آنها کمک شایانی به بیماران نمی کنند.

۴-شناخت افراد مددجو با مصاحبه کلامی وکوتاه کامل نیست
چون تعداد مراجعین زیادو پرسنل مددکار کم می باشد به ناچار مددکار باید درزمان کوتاه مصاحبه وسوال های مربوطه را از بیمار بپرسد تا به بقیه بیماران دیگر برسد که این امر باعث عدم شناخت کامل بیماران می گردد.

۵-تعداد زیاد وچشم گیری از کیس های مددکاری از دست می روند.
بسیاری از مراجعین و همراهات به بیمارستان ها به علت عدم آشنایی و ناآگاهی نسبت به واحد مددکاری هیچگونه اقداماتی درجهت رفع مشکلات مالی یا معنوی از مددکاران ندارند.فقط مددکاری را به عنوان جایی که فقط به هزینه های ترخیص آن ها تخفیف می دهند،می شناسند.
پس گام اول اطلاع رسانی به بیماران جهت آشنایی با این واحد می باشد که دراین زمینه کارهای موثر و چشم گیری در بیمارستان های ایران صورت نمی گیرد.

۶-استاندارد تقسیم بیماران در بیمارستان
اصولا در سیستم های درمانی بیمارستان ها باید بیماران باتوجه به شرایط خاص و نوع بیماری در بخش مربوطه بستری می گردند.بفرض بیماران بخش نورولوژی که اکثرا دچار سکته های مغزی می گردنداحتیاج به مراقبت های ویژه و تشویق به امید زندگی و بهبود دارند،یابیماران بخش عفونی که احتمال سرایت عفونت و آلودگی به اطرافیان و سایر بیماران دارند.باید در بخش های مربوط که تا حدودی از بقیه ایزوله گردندتا درصد آلودگی به پایین ترین حد برسد،بیماران بخش اعصاب و روان باید در محیط های کم آمد و رفت وتا حدودی خوش آب و هوا و محیط اطراف سرسبز و زیبا باشند.تا به روند بهبودی آنها کمک بیشتری نمایند.
۷-بخش مسمومیت
در بخش مسمومیت باید یک روانشناس یا روانکاو مستقر باشد تا بیماران بعداز بهبود نسبی و قبل از ترخیص ازبخش و بیمارستان مورد مشاوره و ارزیابی قرار گیرد و در صورت ریشه یابی با مددکار اجتماعی ماهر نسبت به وضع مشکلات و دلایل خودکشی اینگونه بیماران راه های پیشگیری و مراقبتی به صورت مرتب انجام گیرد تا از بروز موارد خودکشی درآینده جلوگیری گردد.متاسفانه در بیمارستان ها به علت کمبود جا و نبودن فضای خالی و همچنین بودجه کافی جهت استقرار روانشناس مربوطه این اصول اولیه و مهم رعایت نمی شود.

۸-پذیرش
پرسنل پذیرش در صورت امکان به کلیه همراهان بیماران اقدام به خودکشی یا مسمومیت درمورد هزینه های بستری در بیمارستان و استفاده از دفترچه های بیمه درمانی اطلاع رسانی کند که این بیماران هم مانند بقیه بیماران از مزایای بیمه استفاده نمایند.ولی متاسفانه تعدادی ازاین بیماران توسط فوریت های ۱۱۵ اورژانس بدون هیچ گونه همراه به بیمارستان منتقل می شوند که پرسنل پذیرش هیچ اقدام موثری دراین مورد نمی توانند انجام دهند.البته بیشتر مواقع صورت جلسه ها به صورت فرم های چاپی در اختیار پرسنل حراست بیمارستان می باشد که توسط مامورین نیرو ی انتظامی پرشده و به پرونده ی بستری الصاق وضمیمه می گردد.

۹-بخش های ایزوله عفونی-آی سی یو جنرال
در بخش های ایزوله عفونی وآی سی یو جنرال به علت شرایط خاص بیماران و وجود دستگاه های مختلف که به حیات بیماران کمک می کنندنباید طبق استانداردهای بیمارستان بغیر از پرسنل مربوطه هیچ شخص دیگری بعنوان همراه وجود داشته باشد.لیکن بیمارستان ها به علت کمبود نیرو در بعضی مواقع در شرایط خاص،پرسنل از همراهان استفاده می کنند که این خود باعث انتقال بیماری های عفونی به سایر افراد وآلودگی محیط ایزوله وآی سی یو می گردد.که مسئول بخش باید اجازه چنین کارهایی را به پرسنل تحت امر خود ندهد.

۱۰-تجهیزات
بعد از استقرار نظام سلامت،چون ایجاد بیمارستان ها و مراکز درمانی جدید هزینه بر بودند برای دولت سخت می باشد ناچارا درراستای رضایت بیماران و بهبود سریعتر آنان دولت اقدام به بازسازی ونوسازی محیط های درمانی نمود که دراین راستا ارتقا کیفیت هتلینگ بیمارستان ها جزالویت های اصلی می باشداین اقدامات شامل:بازسازی و نوسازی تجهیزات مرتبط با بیماران می باشند مانند دستگاه های بیمیت ،فشارسنج های اتوماتیک،تخت بیماران،نصب کنول در بالای تخت بیماران،روشنایی اتاق ها وغیره می باشد

۱۱-بخش اعصاب و روان
در بخش های اعصاب و روان جهت قرارگرفتن هزینه های بیمارستان تحت پوشش بیمه،متاسفانه بسیاری از افراد مراجعه کننده و بستری در بیمارستان نه تنها بیمارروان نیستند بلکه اکثرا نیزقریب به اتفاق آنها دچار بیماری اعتیاد به مواد مخدر صنعتی هستند وپزشکان متخصص روانپزشکی اینگونه بیماران را به نام بیمار روان بستری می نمایند که عمده مشکل این کار نبودن تخت خالی در اکثر مواقع سال جهت بستری بیماران واقعی روان می شود هزینه های این نوع بیماران هم بعلت قرار گرفتن در ردیف بیماران روان از جیب دولت و بیمه سلامت پرداخت وباعث متضررشدن صندوق های بیمه میگردد.این بیماران باید در کمپ های مخصوص ترک اعتیاد وتحت نظر روانپزشکان درمان گردند.

۱۲-رابطه با خیریه ها و افراد خیر و سازمان های مربوط
رابطه با سازمان های خیریه و افراد خیربا مددکاران باید بیشتر گردد که این امر مستلزم اطلاع رسانی کافی و وافی از طریق برگزاری جلسات و درصورت لزوم همایش و آشنایی این سازمان ها وافراد خیر با مراکز بیمارستان و مددکاران محقق خواهد شد.متاسفانه در مراکز درمانی ما به این امور اهمیت کافی داده نمی شود و این بی اطلاعی باعث کم شدن درصد مشارکت این افراد و سازمان ها شده است.

۱۳-روابط بین سازمانی
رابطه بین مددکاران مستقر دربیمارستان با سازمانهای حمایتی مانند کمیته امداد،بهزیست و بیمه ها باید حالت بوروکراسی خارج و اختیاران خاص وویژه به راه شود تا در اسرع وقت مشکلات و مسائل پذیرش به آسانی و در نهایت سادگی صورت پذیرد.متاسفانه این سازمان ها به علت نداشتن اختیارات کافی امور بیماراناورژانسی را هم مانند بیماران معمولی انجام می دهند.روابط بین سازمانی باید به گونه ای باشد که مثلا برای پذیرش یک بیمار در بهزیستی نباید پرسه ی طولانی طی شود .

۱۴-شفاف سازی خدمات و روال درمان
شفاف سازی خدمات مددکاری و روال درمان ها با نصب بروشورهای مناسب در اماکن پررفت و آمدبیمارستان یا داخل بخش و اطلاع رسانی ازطریق روابط عمومی بیمارستان تا مراجعه کنندگان با نحوه مراجعه به واحدهای مربوطه دچار مشکلات کمتری می گردند مانند اطلاع رسانی در مورد محاسبه دفترچه بیمه روستاییان با فرم ارجاع و بدون فرم ارجاع یا اخذ معرفی نامه از کمیته امداد جهت بیماران بستری،این امور بیشتر از وظایف بیمه گری و درآمد بیمارستان می باشد.

۱۵-عدم وجود فضای زیبا-ساختمان سازی
متاسفانه تداخل ساخت و سازهای بیمارستانی با واحدهایی که ارتباط مستقیم با مراجعین وگاه با بیماران دارد باعث درد سر و مشکلات حاد می گردد که این امر ناشی از فرسوده بودن یا کمبود گنجایش بیمارستان می باشد،چون فضای کافی جهت انتقال واحدهای مورد استفاده نیست.ناچارا متولیان امور تعمیرات و افزایش ظرفیت بیمارستان در کنار مراجعین وبیماران این امور راه انجام می دهند البته این مشکلات مقطعی و گذارست.
فضای سبز بیمارستان هم به علت کمبود فضای درمانی و ساختمان ناچارا کم و به ساختمان های موجود اضافه می گردد،البته اگر افراد متخصص و کارآزموده موجود باشد می توان تا حدودی کمبود این فضارا در داخل بخض ها جبران نمود.مانند نصب گلدان های زینتی.

بازدید: 34